Bescheidenheid met mate        

Bescheidenheid is prachtig, maar het houdt ergens op. Anders loop je het risico je eigen geluk en succes te ondermijnen. Bescheidenheid met mate, dat is de beste benadering. Hoe realiseer je die levenshouding? Lees verder.

Ooit stond in Oprah Winfreys O-Magazine een opvallende uitspraak van schrijfster Maya Angelou: ‘Als ik iemand bescheiden hoor praten, maak ik dat ik wegkom. Bescheidenheid spreekt boekdelen over onechtheid, doen alsof, liegen, niet zijn wie je bent.’Hallo? Bescheidenheid is toch een heel mooie eigenschap? Je moet er toch niet aan denken dat de wereld bestond uit brallerige Tsjakka-types?Ja en nee. Bescheidenheid is mooi, maar verraderlijk. Letterlijk staat in het woordenboek bij het woord bescheiden: ‘Geen te hoge gedachten van zichzelf hebbend.’ Maar waar ligt de grens tussen ‘te hoge gedachten’ en ‘te lage’? Dat is een vraag die erg moeilijk te beantwoorden is. Als je mening over jezelf écht ongerechtvaardigd nederig is, of je laat het zo voorkomen, kunnen de gevolgen onaangenaam zijn.

Overmatige bescheidenheid kan je beroven van goede dingen, zoals reële rechten of zuurverdiende complimenten. Ook kan het je saboteren in bereiken wat je echt wilt. Bescheidenheid kan dus beter worden vervangen door eerlijkheid en realisme. Niet dat je hoog van de toren moet blazen als je een keer zwak staat. Bluf is het andere uiterste, met heel eigen gevaren. Maar bedenk wel dat je jezelf door bescheidenheid in je eigen voet kunt schieten. Mensen zullen namelijk geloven in wat jij zegt en uitstraalt, zeker als je daden (nog) niet voor je spreken. Mijn persoonlijke stelregel is altijd: ‘Ik kan het, tot het tegendeel bewezen is.’ En daar heb ik tot nu toe gelijk in gehad. Laat het daarentegen aan anderen over om in je talenten te geloven, en je krijgt de domste klussen toegeschoven op je werk, je prestaties komen maar niet over het voetlicht, er komen figuren op je pad die het niet eens verdienen om je vuilnis buiten te zetten, enzovoort. Wie niet duidelijk vraagt om dat eerlijk verdiende stuk van de koek, krijgt het vaak niet. Onrechtvaardig? Vast – maar een feit.

Dus neem je bescheiden trekjes onder de loep, en laat een overmaat aan bescheidenheid varen. Murmel niet iets onduidelijks als je baas vraagt of je die moeilijke klus aankunt. Weet je dat het antwoord ‘ja’ is, zeg dat dan! Krijg je een compliment vanwege een mooie prestatie, beweer dan niet dat het allemaal komt door een collega/het weer/stom geluk. Neem de pluim in ontvangst en probeer niet te blozen of als een lama te grijnzen.

Die nieuwe levenshouding is niet altijd even makkelijk. Het betekent dat je uitkomt voor wie je echt bent, voor wat je echt gelooft te kunnen, wat je echt wilt. Het betekent dat je niet langer probeert je in te dekken tegen mislukking of hoge verwachtingen. Het houdt in dat je innerlijke onzekerheden moet tackelen. Je bent niet steeds meer bezig aardig gevonden te worden, dus soms vindt iemand je niet leuk (meer). Kortom: je steekt je nek uit. Maar troost je. Zolang je realistisch bent over jezelf, zal het niet gauw gebeuren dat iemand je met schotels van ogen aankijkt en zegt: ‘Oh! Nu komt de aap uit de mouw! Wat kun jij opscheppen, zeg!’ Wie en wat echt van waarde is, kan er wel tegen als je oude, vertrouwde omtrekkende bewegingen meer achterwege blijven. Bovendien zul je ervaren dat het prettig is om meer van je echte zelf te laten zien.

Zeker als je van huis te veel bescheidenheid hebt meegekregen, kan een nieuwe houding je leven veranderen. Esther (40): ‘Op mijn tiende was ik al heel bescheiden. Mijn moeder en oma waren een voorbeeld: bewaar de vrede, wees wijs, houd je mond. Dus cijferde ik mezelf weg. Ik vond dat ik geen talenten had. En zolang ik dat dacht, ontplooide ik ze ook niet. Paardrijden was mijn grote passie, maar ik presteerde daarin gemiddeld. Ik was kwetsbaar. Vond iemand me niet aardig, dan was ik stuk. Pas tegen mijn twintigste begon ik in te zien dat al te bescheiden mensen niet veel bereiken, dat ze worden gebruikt. Eerst durfde ik niet eens te dénken dat ik dingen beter kon dan gemiddeld, nu kreeg ik door dat ik interessant was zoals ik was. Nu, jaren later, ben ik trots op mezelf. Mensen zeggen maar wat ze willen. Ik rijd paard op hoog wedstrijdniveau. Ik ben verpleegkundige en weet dat ik talent heb om mensen te helpen. Veel mensen zouden minder bescheiden moeten zijn. Wat presteer je allemaal wel niet: in je werk, je relatie, je hobby’s. Als je dat durft te zien, word je stukken gelukkiger!’

Kom je uit bescheidenheid niet uit voor je behoeftes, dan ligt onderhuidse wrok of woede op de loer. Ook in relaties met anderen. Baas, vriendinnen, tennispartner: noem maar op, ze krijgen jouw inschikkelijkheid nooit gratis en voor niets! Er is een verborgen rekening en die wordt gepresenteerd. Opeens gun je je collega die overmatig grote plek in de zon niet meer en snijd je hem of haar de pas af. Of je deelt je verbijsterde vriend out of the blue mee dat je hem niet meer wilt zien omdat jouw behoeftes (wist hij veel!) nooit aan bod kwamen. Enzovoort. Kortom, niemand is erbij gebaat als jij je ware wensen, ideeën en behoeftes verdonkeremaant…

Dit is een samenvatting uit 'Mijn geluk maak ik zelf wel'
Meer lezen? Bestel hier het boek